«Global Medic կազմակերպութիւնը շարունակելու է օգնութեան ձեռք մեկնել Արցախից բռնի տեղահանուած մեր հայրենակիցներին» Խորեն Մարդոյան

Օնթարիոյի հայկական միացեալ խորհուրդի անդամ Խորեն Մարդոյանը վերջերս կը գտնուէր Հայաստան՝ համակարգելու խորհուրդին կողմէ արցախահայութեան ուղղուած օժանդակութիւնները։ «Թորոնթոհայ»-ի հետ ունեցած առցանց զրոյցին ընթացքին ան ընթերողներուն կը ներկայացնէ Օնթարիոյի հայկական միացեալ խորհուրդին՝ արցախահայութեան համար իրականացուցած ծրագիրներուն մասին, կը խօսի «Տաւուշը յանուն հայրենիքի» շարժման, Բագրատ արք․ Գալստանեանի տասը տարի որպէս գանատահայոց թեմի առաջնորդ ունեցած գործունէութեան մասին։

***

Սալբի Սաղտըճեան - Օնթարիոյի հայկական միացեալ խորհուրդը ե՞րբ եւ ի՞նչ նպատակով ստեղծուած է։ Ներկայիս ի՞նչ աշխատանքներ կը տանի ան արցախահայութեան ուղղուած։

Խորեն Մարդոյան- Նախ շնորհակալութիւն հարցազրոյցի համար։ Օնթարիոյի հայկական միացեալ խորհուրդը ձեւաւորուեց սեպտեմբեր 2020 թուականի 44-օրեայ պատերազմի ընթացքում:

Այդ ժամանակ աշխարհասփիւռ հայութիւնը ցուցաբերեց բացառիկ միասնականութիւն, համախմբուեց իր բոլոր կառոյցներով եւ միութիւններով եւ իր օժանդակութիւնը ցուցաբերեց արցախցի մեր քոյրերին եւ եղբայրներին, ինչպես նաեւ՝ սահմանին թշնամու դէմ կռիւ տուող հայ զինուորին։ Գանատայի Օնթարիոյ նահանգն էլ անմասն չմնաց այդ գործունէութիւնից եւ, որպէս օրուայ հրամայական, ձեւաւորեց մի մարմին, որտեղ ներգրաւուած էին բոլոր կառոյցները, միութիւնները, եկեղեցիները, որպէսզի կարողանայ ներդաշնակ ձեւով եւ միասնականութեան ոգով ձեռք մեկնել Արցախին։

լուսանկարները տրամադրած է Խորէն Մարդոյեանը

Խորհուրդը իր մէջ ունի մի քանի բաժիններ՝ քաղաքական, լրատուական, մարդասիրական եւ social media-ի (ընկերային ցանցերու-Թ․) թեւերը։ Ինքս աւելի շատ ներգրաւուած եմ խորհրդի հումանիտար (մարդասիրական-Թ․) թեւի աշխատանքներին եւ ստանձնել եմ այդ պատասխանատուութիւնը։ Այս ժամանակահատուածում մենք կարողացել ենք մի քանի ծրագրեր իրականացնել թէ՛ Հայաստանի եւ թէ՛ Արցախի համար, լինի դա հումանիտար օժանդակութեան ծրագրեր, ինչպէս նաեւ բժշկական ծրագրեր ACMAO-ի (Armenian Canadain Medical Association of Ontario) միջոցով։ Հայ-գանատական բժշկական միութիւնը նոյնպէս մեծ դերակատարութիւն ունեցաւ այս ծրագիրների մէջ եւ իր անձնուրաց եւ բացառիկ աջակցութիւնը ցուցաբերեց՝ տրամադրելով բժշկական պարագաներ եւ սարքաւորումներ Արցախի 44-օրեայ պատերազմի ժամանակ:

Նշեմ, որ 2016 թուականին էլ՝ քառօրեայ պատերազմից ետք նոյնպէս թորոնթոհայ համայնքը շատ ակտիւ (աշխուժ-Թ․) ձեւով մասնակցութիւն է ունեցել եւ փորձել իր օժանդակութիւնը ցուցաբերել արցախցի մեր հայրենակիցներին։

Այդ ժամանակահատուածում առիթը ունեցայ ծանօթանալու գանատական Global Medic կազմակերպութեան ներկայացուցիչների հետ։ Global Medic-ը համաշխարհային մեծ կազմակերպութիւն է, որ օգնում է պատերազմի, բնական աղէտների, երկրաշարժների կամ պատերազմի հետեւանքով տուժած մարդոց։ Իրենց հետ քննարկումների արդիւնքով կարողացանք Global Medic-ի կողմից տրամադրուած ջրի ֆիլտրացիոն (զտման-Թ․) համակարգեր ուղարկել Արցախ։

2020 թուականի 44-օրեայ պատերազմից յետոյ, Global Medic-ը կարողացաւ տեղահանուած մեր հայրենակիցներին, որոնք գտնւում էին Հայաստանի տարբեր շրջաններում եւ գիւղերում եւս օգնութեան ձեռք մեկնել նոյն ջրի ֆլիտրերով։

Կազմակերպութեան հետ մեր համագործակցութիւնը տարեց տարի գնալով աւելի ու աւելի էր խորանում եւ վերջապէս, ութ տարի յետոյ, 2024 փետրուար-մարտ ամիսներին, կարողացանք վերոնշեալ կազմակերպութեան պատուիրակութեանը բերել Հայաստան։ Սա իրենց առաջին այցն էր Հայաստան։ Այցելեցինք Տաւուշի առաջնորդարան, ուր հանդիպեցինք Բագրատ Սրբազանին, որ ներկայացրեց Տաւուշում հաստատուած արցախցի ընտանիքների վիճակը։ Այցելեցինք Գեղարքունիքի, Կոտայքի մարզեր, ծանօթացանք արցախցի ընտանիքների եւ անոնց կարիքներին։ Ի ուրախութիւն ասեմ, որ երկու շաբաթ առաջ տեղեկացայ, որ Global Medic-ը յառաջիկայ վեց ամսուայ ընթացքում մեծ թիմով (խումբով-Թ.) ներկայացուցչութիւն է ուղարկելու Հայաստան` իրականացնելու պարէնային ծրագիր՝ Տաւուշից մինչեւ Սիւնիք։ Անոնք աշխատելու են Տաւուշի թեմի առաջնորդարանի, Գուրգէն Մելիքեան հիմնադրամի ինչպէս նաեւ Հայ օգնութեան միութեան (ՀՕՄ) հետ, որոնց միջոցով իրականացուելու է պարէնային ծրագիրը պատերազմի հետեւանքով բռնի տեղահանուած արցախցի ընտանիքների համար:

ՍՍ- Հայաստանի ներկայ քաղաքական վիճակին մասին ի՞նչ է ձեր գնահատականը։

ԽՄ- Նոր եմ վերադարձել Հայաստանից եւ հետեւեալը կարող եմ ասել, որ այն ինչ որ տեղի է ունենում այս օրերին հայրենիքում, որը առաջնորդում է «Տաւուշը յանուն հայրենիքի» շարժումը, պայքար է գործող իշխանութիւնների յանձնուողական եւ պարտուողական քաղաքականութեան դէմ։ Շարժումը հայի ինքնութեան, հայ մնալու, ազգային արժեհամակարգ եւ ազգային պատկանելիութիւն ունենալու մասին է:

Այս իշխանութիւնները Տաւուշի ապօրինի սահմանազատման եւ սահմանագծման հետեւանքով, ժողովրդական լեզուով ասած՝ «դանակը հասցրին ոսկորին»։

«Տաւուշը յանուն հայրենիքի» կամ «Սրբազան պայքար» շարժումը դարձաւ այն անդառնալիութեան կէտը, որով այլեւս անհնար էր հանդուրժել այն սուտին ու կեղծիքին, որոնք ներթափանցել են մեր կեանքում։ Տեղի ունեցան բազմամարդ հանրահաւաքներ, իսկ մայիսի 26-ի հանրահաւաքը գրեթէ չէր տարբերւում մայիսի 9-ի հանրահաւաքից։ Այդ մեծ ոգեւորութիւնը մարդկանց մէջ փոփոխութիւն բերելու, անկարագրելի զգացմունք է որ ես ինքս ականատես եղայ եւ ապրեցի։ Մարդիկ յոգնել են ներկայ իշխանութիւնների վարած թրքամէտ քաղաքականութիւնից:

Բագրատ Սրբազանին յաջողուեց պատռել այն ստի եւ կեղծիքի դիմակը, որ տարիներ շարունակ մատուցուել է մեր հասարակութեանը։ Կարող եմ վստահօրէն ասել, որ Նիկոլ Փաշինեանը չունի ժողովուրդի մեծ մասի աջակցութիւնը: Նա գործում է մեր պետութեան դէմ՝ սպասարկելով Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանին, եւ այսօր նրա միակ յենարանը ոստիկանութիւնն է։ Շատ կարեւոր է նաեւ, որ Բագրատ Սրբազանը կարողացաւ բոլոր քաղաքական ուժերը, որոնք ունին գաղափարական հակասութիւններ, կոնսալիտացնել (համախմբել-Թ․)։ Ես հաւատում եմ, որ այս շարժումը հասնելու է իր յաղթական աւարտին, մեզ մնում է հաւատալ եւ վստահել այս գործընթացին։

ՍՍ- Թորոնթոյի մէջ ի՞նչ է արձագանգը «Տաւուշը յանուն հայրենիքի» շարժմանը։

ԽՄ- Թէեւ ես իրաւունք չունեմ խօսելու բոլորի անունից, բայց կարող եմ ասել, որ թորոնթոհայութեան մեծամասնութիւնը դէմ են այս իշխանութիւնների վարած քաղաքականութեան։ Իմ Հայաստան եղած շրջանում կազմակերպեցինք հեռահար հանդիպում շարժման առաջնորդների հետ, որոնք էլ իրենց հերթին պատասխանեցին գանատահայութեանը յուզող բոլոր հարցերին։ Հանդիպմանը միացաւ Գառնիկ Դանիէլեանը եւ հանգամանալից զեկոյցով ներկայացրեց ներկայ իրավիճակը եւ քաղաքական գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում այս օրերին։ Թորոնթոյի մէջ մի քանի հաւաքներ տեղի ունեցան թէ՛ երիտասարդական, թէ՛ ժողովրդական, տարբեր բանախօսներ եւ հոգեւոր հայրեր արտայայտեցին իրենց դիրքորոշումը եւ իրենց աջակցութիւնը յայտնեցին «Տաւուշը յանուն հայրենիքի» շարժման առաջնորդներին։

ՍՍ- Դուք անձամբ ծանօթ էք Բագրատ Սրբազանին, ի՞նչ կրնաք ըսել Գանատայի մէջ որպէս Հայաստանեայց առաքելական եկեղեցւոյ թեմի առաջնորդ անոր տասը տարիներու ծառայութեան մասին:

ԽՄ- Այո, ես անձամբ ծանօթ եմ Բագրատ Սրբազանին, որու գործունէութիւնը որպէս թեմի առաջնորդ կարող եմ բաժանել երկու մասի, առաջինը՝ քաղաքական արտաքին հարթակի վրայ եւ երկրորդ` համայնքային եւ համահայկական հարթակներում:

Սրբազանը շատ արդիւնաւէտ աշխատանք տարաւ Գանատայում իր հոգեւոր ծառայութեան ընթացքում։ Նրա համար առաջնահերթութիւն էին Արցախի ինքնորոշման իրաւունքի ճանաչումը, Հայոց ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչումն ու դատապարտումը, նաեւ՝ նորանկախ Հայաստանի Հանրապետութեանը տարատեսակ նիւթական օժանդակութիւն ապահովումը Գանատայի պետութեան կողմից։ Այս առումով Բագրատ Սրբազանը կարողացաւ, համագործակցելով գանատահայ բոլոր համայնքային կառոյցների հետ, ի մասնաւորի Հայ դատի գրասենեակների հետ, հանդիպել Գանատայի արտաքին գործերի նախարարութեան հովանու տակ գործող CIDA (Canadian International Development Agency)-ի հետ, որ տարատեսակ օժանդակութիւններ է ցուցաբերում նորանկախ պետութիւններին։ Այդ հանդիպման արդիւնքով՝ Սրբազան Հայրը իր թիմակիցների (գործընկերներու-Թ.) հետ կարողացաւ տարբեր ծրագրեր իրականացնել ի շահ Հայաստանի եւ Արցախի:

Սրբազանը կեանքի կոչեց Մոնթրէալում «Հայ տուն»-ը, որը հիմնեց այն ժամանակուայ ներգաղթի նախարար Ճեյսըն Քենիի աջակցութեամբ։ «Հայ տուն»-ը դարձաւ Գանատա ներգաղթած մեր բազմաթիւ հայրենակիցների առաջին հանգրուանը, որտեղ նրանք համապատասխան մասնագէտների կողմից ստանում էին խորհրդատուութիւն՝ աշխատանք փնտռելու, ինչպէս նաեւ գանատական կեանքին ինտէգրուելու (համարկուելու-Թ․) հետ կապուած հարցերում:

Ծրագրերը, որոնք իրականացուել են Սրբազան Հօր կողմից՝ որպէս գանատահայոց թեմի առաջնորդ, շատ են եւ բազմազան, նրանց մասին անվերջ կարելի է խօսել:

Այսօր Սրբազան Հայրը մեծ պատասխանատուութիւն է վերցրել իր վրայ, որի վերջնական նպատակն է ազատագրել Հայաստանը ստի ու կեղծիքի մթնոլորտից, ինչպէս նաեւ՝ վերականգնել հայի նուաստացած պատիւն ու արժանապատուութիւնը:

Ես հաւատում եմ «Սրբազան պայքար»-ին եւ վստահ եմ, որ Սրբազան Հայրը այս պայքարը հասցնելու է իր տրամաբանական աւարտին, դա նրան յաջողուելու է, չկասկածէք, քանի որ նա բացառիկ հայրենասէր առաջնորդ է, ունի ճկուն դիւանագիտութիւն, իր շուրջը կարողանում է համախմբել տարբեր մարդկանց եւ քաղաքական ուժերի եւ ամենակարեւորը որ իր ակնկալիքը մէկ է այս շարժումից՝ պատիւ եւ հայրենիք: Իսկ մեզ մնում է միայն վստահել եւ հաւատալ, որ շատ շուտով ունենանք մի իշխանութիւն, որն այլեւս չի սպասարկի թուրք-ատրպէյճանական տանդէմի շահերը եւ կը գործի ի շահ Հայաստանի Հանրապետութեանը: ֎